Blogs 2011 - september

22 september 2011: Het hellende vlak

Het begon met onvrede waar niemand naar luisterde, een politicus die over rotmensen sprak, daarna kwam het populisme en de onderbuik, de angst voor wat we niet begrepen, pesterijen, stenen, doodsbedreigingen. Het schofferen ging door, mensen werden op on-Nederlandse manier geschoffeerd op straat en in de politiek.

Toen werden de eerste wetten aangenomen, het vlees, de kleding en het verbod op religieuze symbolen en rituelen, maar ook de gebedshuizen die uit het straatbeeld zouden moesten verdwijnen. Hoewel vergelijkingen altijd mank gaan en we op dit moment nog niets met het grote lijden van de vorige eeuw kunnen vergelijken, maar dat we op een hellend vlak staan, dat is overduidelijk.

De predikers tegen de haatpaleizen planten in hun ijver onbewust dan wel bewust de zaden van haat in de autochtone bevolking, een gedachtegoed dat als onkruid met exponentiële snelheid op de internetfora voortwoekert. Doordat we overtuigd zijn van onze superieure cultuur, glijden we af. Echter als bestuurders al schandpalen voorstellen, vraag ik me af waar die gedachte dan vandaan komt.

Ik ben de boosheid al voorbij, ik ben verdrietig en plaatsvervangende schaamte is niet genoeg om het gevoel te beschrijven van mijn Nederlander zijn. Het tolerante nuchtere Nederland is verworden tot een poel van haat met bange mensen die terug in plaats van vooruit kijken, die boos in plaats van blij zijn, die zelfzuchtig assertief voor hun eigen rechten op komt, een volk waar, zo lijkt het soms elk moreel kompas ontbreekt.

Als wij, net als voor het grote lijden uit de vorige eeuw, niets zeggen, en we verder afglijden langs de gladde helling. Dan zullen de geschiedschrijvers van de toekomst niet anders kunnen melden, dat Nederland in het tweede decennium van de 21ste eeuw aan de verkeerde kant van de geschiedenis stond; dat we de Nederlandse cultuur uit die tijd het beste als "achterlijk" kunnen beschrijven.

20 september 2011: De onderdrukking der vrouwen

In Oman lopen de vrouwen in het zwart en zijn ze gesluierd. In het Westen denken sommigen dat dit gelijk staat met onderdrukking. Twee gesprekken die ik vandaag voerde tonen aan dat de werkelijkheid veel genuanceerder en zelf verassender ligt.

Het eerste gesprek, ik sta met drie dames te praten over het gezinsleven in het algemeen. Heb je kinderen? Ja antwoord ik, ik heb er drie, ik ook zegt eentje. Maar drie, ik dacht dat men niet aan geboortebeheersing deed. O ja, ik wil er niet meer, drie is genoeg. Ja Omaanse mannen willen wel meer, maar ik niet.

Het tweede gesprek, met een Omaanse man. Als vrouwen werken, dan mogen ze hun salaris helemaal voor zichzelf houden, ook wanneer zij veel meer verdienen als haar man. Want volgens de Islam heeft alleen de man financiële verplichtingen voor zijn gezin. Terwijl hij dit vertelt, lacht hij de bitterheid weg, maar het is duidelijk dat hij er moeite mee heeft.

Ik moet weer even terugdenken aan het gesprek met Mohammed gisteren, die zei dat "de moeder de belangrijkste in de Islam is", als ik de gesprekken van vandaag er aan koppel, dan kom ik tot de conclusie dat het echt anders ligt dan populisten ons willen doen geloven.

Ik zeg wel eens dat elke cultuur een verzameling oplossingen heeft voor de problemen die een samenleving in haar historie heeft meegemaakt. Misschien vinden we in de Omaanse cultuur wel een oplossing waar de onze niet uitkomt.

Het glazen plafond in Nederland en de noodzaak dat vrouwen meer moeten werken, zou met de bovenstaande regel snel opgelost zijn, tenminste dat zou ik beweren wanneer ik populist was, maar goed dat ben ik niet.

19 september 2011: Uiteindelijk gaat het om de relatie

Een aantal ervaringen van een dagje Muscat ter voorbereiding van het eerste deel van een vierdaagse basistraining projectmanagement. Zonder afspraak, maar omdat mijn opdrachtgever een goede relatie heeft opgebouwd, kon ik de staatssecretaris en de directeur generaal spreken. Hier draait het in eerste instantie om relatie en volgt het resultaat daar direct uit.

Tussen de middag gaan we lunchen en nodigt Mohammed ons uit om koffie te drinken in zijn "cafeetje" een prachtig gesprek ontspint zich. Als Hollander vraag ik me af of ik iets moet betalen, maar het voelt niet goed, het gaat nu om het bouwen van een relatie, door het geven van geld zou ik die kapot maken. We nemen afscheid en ik weet zeker dat ik de volgende keer weer bij hem langsga en hem vraag om koffie, waarbij ik hem dan uitnodig en dan ... dan trakteer ik hem op koffie.

Wanneer de relatie centraal staat dan lacht de wereld je toe en komen mensen en middelen als vanzelf. Niet alleen als je in de Arabische wereld bent, maar ook als projectmanager in een grote matrixorganisatie de door portfolioconsultants en topmanagers die niets van projectmanagement begrijpen kapot georganiseerd is.

Mensen die een relatie met je hebben, zullen je helpen je project tot een succes te maken, of je nu een actieve of een luie senior supplier hebt.

17 september 2011: Halal of Haram - Leiderschap

Ik zit weer een weekje in Oman, dus laat ik me inspireren door de cultuur waarin ik mij bevind. Onderwerp van de tweedaagse training die ik vandaag en morgen in Sohar geef is "Leiderschap en communicatie". Een van de opdrachten is een presentatie die de deelnemers moeten voorbereiden waarin zij aangeven wat halal en wat haram is in leiderschap. Kortom wat is toegestaan en wat verboden is.

Er waren drie groepjes elk met hun eigen sterke punten, maar wat me het meeste raakte was de gedachte van één van de drie, die er op neerkomt: dat er binnen leiderschap geen plaats is voor haram, omdat het dan geen leiderschap meer is. Dit zette mij aan het denken. De leider doet niet wat verboden is, want zodra hij dat doet is hij eigenlijk geen leider meer maar een heerser.

Een inspirerende gedachte waar de leider een rolmodel is met een hoogontwikkeld moreel kompas. Kom nu niet aan met de al dan niet aanwezige dictaturen in Islamitische landen, want wij kennen ook nog steeds onze topmanagers die rijk geworden zijn van gouden handdrukken verdiend met het in de soep draaien van goed lopende organisaties, dat maakt onze cultuur ook niet achterlijk.

Ik vind dat leiders veel meer aandacht aan de ethische kant van het leidinggeven moeten stoppen dan aan het verhogen van de aandelenkoersen en het aanspekken van hun bonus.

Dat zou toch een leuke wereld zijn om in te leven, vind je niet?